Programma 5. Sociaal domein
Jeugdwet
De onzekerheid over de inhoudelijke landelijke koers van de Jeugdwet is in 2026 deels weggenomen, maar financieel is er nog onduidelijkheid. De gesprekken tussen het Kabinet en de VNG hebben geleid tot concrete wetstrajecten. De focus ligt met de vraag ‘wat is nog jeugdhulp en wat is opvoedondersteuning?’ op normering van het aanbod door het versterken van de sociale en pedagogische basis, het wettelijk verankeren van de regionale samenwerking, maar ook op financiële beheersbaarheid.
Regiovisie Jeugd
Eind januari 2026 zijn de Friese gemeenten en Sociaal Domein Fryslân (SDF) gestart met een verfijning en operationalisering van de uitgangspunten uit de Regiovisie tot de leidende principes voor de inkoop. De nieuwe inkoopstrategie Specialistische Jeugdhulp en Wonen zal op 1 januari 2028 ingaan. Het belangrijkste uitgangspunt is dat hulp aan kinderen en jongeren zo veel mogelijk in hun eigen vertrouwde omgeving moet plaatsvinden. Dit betekent dat gemeenten in de toekomst meer hulp lokaal gaan organiseren in plaats van dit gezamenlijk in de regio in te kopen. Voor specialistische jeugdhulp blijft de regionale inkoop bestaan.
Hervormingsagenda Jeugd
De landelijke Hervormingsagenda Jeugd stelt dat het jeugdstelsel alleen houdbaar blijft als we de instroom in de specialistische hulp beperken. Daartoe is extra inzet op de sociale en pedagogische basis en het sociaal wijkteam een randvoorwaarde. In De Fryske Marren geven we hier invulling aan door onder andere het bieden van collectieve jeugdhulp, de inzet van de ondersteuner Jeugd bij huisartsen, Kansrijke Start en het jongerenwerk.
Wmo
Inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo
In de Voorjaarsnota 2026 heeft het kabinet recentelijk besloten de invoering van deze eigen bijdrage uit te stellen naar 1 januari 2028. Deze maatregel zou een positief effect hebben op de volumegroeibeheersing van de huishoudelijke ondersteuning. In 2026 en 2027 kijken we daarom naar andere maatregelen en afspraken met zorgaanbieders om de druk op deze voorziening te blijven beheersen.
Toekomst huishoudelijke ondersteuning
In het coalitieakkoord van de huidige kabinetscoalitie is het voornemen opgenomen om per 1 januari 2029 de hulp bij het huishouden uit de Wmo te halen. De uitwerking van dit rijksbeleid moet de komende jaren nog plaatsvinden en vormt een belangrijk aandachtspunt voor gemeenten.